Η προπονητική φιλοσοφία δεν ξεκινά από το σύστημα, τις ασκήσεις ή τον σχηματισμό. Ξεκινά από τον ίδιο τον προπονητή.

Πριν αποφασίσει κάποιος πώς θέλει να παίζει η ομάδα του, πρέπει να γνωρίζει γιατί έγινε προπονητής, ποιον ρόλο θέλει να έχει, ποιες αξίες τον εκφράζουν και πώς θέλει να τον θυμούνται οι παίκτες του.

Η ξεκάθαρη προπονητική ταυτότητα βοηθά τον προπονητή να παίρνει πιο σταθερές αποφάσεις, να επικοινωνεί καλύτερα και να δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι παίκτες μπορούν να εξελιχθούν.

Γιατί επέλεξα να γίνω προπονητής;

Ο βαθύτερος λόγος για τον οποίο επιλέγει κάποιος την προπονητική δεν μπορεί να είναι μόνο η αγάπη για το ποδόσφαιρο ή η επιθυμία για νίκες.

Ο προπονητής έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει ανθρώπους.

Μπορεί να βοηθήσει έναν παίκτη να βελτιώσει τις ικανότητές του, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να καταλάβει καλύτερα το παιχνίδι και να μάθει να συνεργάζεται με τους άλλους.

Η πραγματική ικανοποίηση βρίσκεται στη στιγμή που ένας παίκτης ή μία ομάδα καταφέρνει κάτι που αρχικά θεωρούσε δύσκολο ή αδύνατο.

Ο προπονητής δεν δίνει απλώς ασκήσεις και δεν επιλέγει μόνο την αρχική ενδεκάδα. Δίνει κατεύθυνση, δημιουργεί συνθήκες μάθησης και βοηθά τους παίκτες να εξελίσσονται τόσο μέσα στο γήπεδο όσο και ως άνθρωποι.

Εκπαιδευτής, ηγέτης ή διαχειριστής;

Ο σύγχρονος προπονητής δεν μπορεί να έχει μόνο έναν ρόλο.

Πρέπει να είναι ταυτόχρονα:

• Εκπαιδευτής, ώστε να βοηθά τους παίκτες να καταλαβαίνουν το παιχνίδι.
• Ηγέτης, ώστε να εμπνέει εμπιστοσύνη και να δίνει ξεκάθαρη κατεύθυνση.
• Διαχειριστής, ώστε να αντιμετωπίζει σωστά διαφορετικούς χαρακτήρες, ανάγκες και καταστάσεις.

Ο σημαντικότερος συνδυασμός είναι αυτός του εκπαιδευτή και του ηγέτη.

Οι παίκτες χρειάζονται έναν προπονητή που θα τους εξηγεί όχι μόνο τι πρέπει να κάνουν, αλλά και γιατί πρέπει να το κάνουν. Παράλληλα, χρειάζονται κάποιον που θα παραμένει σταθερός στις δύσκολες στιγμές και θα κρατά την ομάδα ενωμένη.

Η διαχείριση συμπληρώνει αυτούς τους δύο ρόλους. Κάθε παίκτης έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικό χαρακτήρα και διαφορετικό ρυθμό εξέλιξης. Ο προπονητής πρέπει να προσαρμόζει τον τρόπο επικοινωνίας του χωρίς να χάνει τη δικαιοσύνη και τη συνέπειά του.

Τι θέλω να λένε οι παίκτες μου για μένα μετά από πέντε χρόνια;

Η πραγματική επιρροή ενός προπονητή δεν φαίνεται μόνο στα αποτελέσματα της σεζόν.

Φαίνεται σε όσα θυμούνται οι παίκτες χρόνια αργότερα.

«Με βοήθησε να γίνω καλύτερος ποδοσφαιριστής και καλύτερος άνθρωπος.»

Ένας προπονητής μπορεί να θεωρήσει ότι πέτυχε όταν οι παίκτες του λένε ότι ήταν δίκαιος και ειλικρινής, ότι τους έκανε να καταλάβουν το παιχνίδι και ότι πίστεψε στις δυνατότητές τους όταν οι ίδιοι δεν πίστευαν αρκετά στον εαυτό τους.

Το ζητούμενο δεν είναι να θυμούνται μόνο τις νίκες. Είναι να θυμούνται ότι μέσα από τη συνεργασία με τον προπονητή έμαθαν να λειτουργούν με πειθαρχία, σεβασμό, υπευθυνότητα και ομαδικό πνεύμα.

Ποια στοιχεία του χαρακτήρα βοηθούν έναν προπονητή;

Η προπονητική φιλοσοφία δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τακτικές αποφάσεις. Εκφράζεται και μέσα από τον χαρακτήρα του προπονητή.

Η υπομονή είναι απαραίτητη, επειδή δεν μαθαίνουν όλοι οι παίκτες με τον ίδιο ρυθμό. Ο προπονητής πρέπει να μπορεί να εξηγήσει ξανά μία ιδέα, ίσως με διαφορετικό τρόπο, χωρίς να απογοητεύει τον παίκτη.

Η συνέπεια δημιουργεί ασφάλεια. Οι παίκτες πρέπει να γνωρίζουν ποιοι είναι οι κανόνες και τι περιμένει ο προπονητής από αυτούς.

Η ειλικρίνεια δημιουργεί εμπιστοσύνη. Ο παίκτης χρειάζεται να γνωρίζει την πραγματική εικόνα για τον ρόλο, την απόδοση και την εξέλιξή του.

Η ικανότητα ακρόασης είναι εξίσου σημαντική. Ο προπονητής δεν έχει πάντα όλες τις απαντήσεις. Πρέπει να ακούει τους συνεργάτες και τους παίκτες του και να είναι έτοιμος να προσαρμοστεί όταν υπάρχει καλύτερη λύση.

Τέλος, η διάθεση για συνεχή μάθηση προστατεύει τον προπονητή από τη στασιμότητα. Η αυτοκριτική, η μελέτη και η αναζήτηση νέων ιδεών είναι απαραίτητα στοιχεία της επαγγελματικής εξέλιξης.

Ποιες προσωπικές αδυναμίες μπορούν να επηρεάσουν την προπονητική;

Η αυτογνωσία δεν σημαίνει να γνωρίζουμε μόνο τα δυνατά μας σημεία. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε και τις αδυναμίες μας.

Ένας προπονητής μπορεί να απαιτεί υπερβολικά πολλά από τον εαυτό του και από τους παίκτες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανυπομονησία και απογοήτευση όταν η ομάδα δεν εφαρμόζει γρήγορα όσα δουλεύτηκαν.

Μπορεί επίσης να αναλύει υπερβολικά τις καταστάσεις και να δίνει περισσότερες πληροφορίες από όσες μπορούν να αφομοιώσουν οι παίκτες.

Άλλη συχνή αδυναμία είναι η δυσκολία εγκατάλειψης ενός αρχικού πλάνου. Ο προπονητής πρέπει να έχει πεποιθήσεις, αλλά πρέπει επίσης να αναγνωρίζει εγκαίρως όταν κάτι δεν λειτουργεί.

Τέλος, πολλοί προπονητές εστιάζουν περισσότερο στα λάθη και λιγότερο σε όσα γίνονται σωστά. Η θετική και συγκεκριμένη ανατροφοδότηση είναι απαραίτητη για τη μάθηση και την αυτοπεποίθηση.

Η αναγνώριση αυτών των αδυναμιών δεν μειώνει τον προπονητή. Αντίθετα, του επιτρέπει να δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο πλάνο προσωπικής βελτίωσης.

Η ταυτότητα προηγείται της τακτικής

Χωρίς ξεκάθαρη ταυτότητα, η φιλοσοφία κινδυνεύει να γίνει μία συλλογή από ασκήσεις, συστήματα και ιδέες που δεν συνδέονται μεταξύ τους.

Με ξεκάθαρη ταυτότητα, η προπόνηση, η επικοινωνία, η διαχείριση και το αγωνιστικό πλάνο αποκτούν κοινή κατεύθυνση.